Toruń na mapie kolei dużych prędkości. Nowe ustalenia i wielkie plany

W czwartek, 22 października, odbyło się spotkanie poświęcone Zintegrowanej Sieci Kolejowej i przyszłości szybkich połączeń kolejowych w województwie kujawsko-pomorskim. Uczestniczyli w nim m.in. marszałek województwa Piotr Całbecki, wojewoda Michał Sztybel, przedstawiciel Port Polska Michał Jasiak oraz Rafał Banaszkiewicz z PKP Polskich Linii Kolejowych.

Przedmiotem rozmów były założenia budowy nowych magistrali, modernizacja istniejących linii oraz organizacja przyszłych połączeń pasażerskich. Według przedstawionej koncepcji w województwie kujawsko-pomorskim ma powstać około 330 kilometrów nowych linii kolejowych.

Najważniejszą dla Torunia inwestycją jest Centralna Magistrala Kolejowa - Północ, która połączy rejon Warszawy i powstającego centralnego lotniska z Trójmiastem, prowadząc przez Płock, rejon Lipna, Toruń i Grudziądz.

Podczas spotkania zapowiedziano przygotowanie porozumienia dotyczącego dalszej współpracy strony rządowej, samorządu województwa, Portu Polska oraz PKP PLK. Marszałek Piotr Całbecki zadeklarował również współfinansowanie dokumentacji dla szybkiego korytarza kolejowego między Bydgoszczą a Toruniem.

– Szybka kolej otwiera nas na świat. Nowy Port Polska połączony z krajową siecią szybkiej kolei i dodatkowo dobrze zintegrowana z naszą regionalną siecią kolejową, dadzą mieszkańcom szanse na sprawne podróżowanie do najodleglejszych zakątków Europy i świata – powiedział marszałek Piotr Całbecki.

Nie oznacza to jeszcze rozpoczęcia inwestycji. Spotkanie miało charakter planistyczny i koordynacyjny. Nie podpisano kontraktu na budowę CMK-Północ ani nie zatwierdzono jej ostatecznego przebiegu.

Przypomnijmy, że 15 czerwca 2026 roku Ministerstwo Infrastruktury oficjalnie zaprezentowało założenia Zintegrowanej Sieci Kolejowej, obejmującej rozbudowę i modernizację polskiej infrastruktury kolejowej w perspektywie kilku dziesięcioleci.

Informowaliśmy na metropoliatorunska.pl, że Toruń został uwzględniony jako miasto węzłowe rangi ponadregionalnej. Plan przewiduje budowę około 4700 kilometrów nowych linii oraz modernizację 5600 kilometrów istniejących torów. Powstać ma 19 głównych magistrali kolejowych, a dostęp do sieci uzyska 27 miast dotychczas pozbawionych połączeń pasażerskich.

23 lipca założenia programu przedstawił również premier Donald Tusk podczas konferencji na dworcu Warszawa Zachodnia.

Do toruńskiego wątku wróciliśmy 27 lipca. Informowaliśmy wówczas o potwierdzeniu przez spółkę CPK zamiaru skorygowania planów CMK-Północ w taki sposób, aby nowa magistrala zapewniała dostęp do Torunia.

Była to istotna zmiana w porównaniu z wcześniejszymi koncepcjami kolejowych "szprych" Centralnego Portu Komunikacyjnego. Nowe założenia ZSK uwzględniły znaczenie Torunia i całej aglomeracji bydgosko-toruńskiej. Zamiast prowadzić magistralę z pominięciem miasta, zaplanowano jej odpowiednie powiązanie z toruńskim węzłem kolejowym.

To wciąż najważniejsze pytanie. W lipcu spółka CPK informowała, że konieczne będzie ponowne przeanalizowanie środkowego odcinka CMK-Północ, mniej więcej pomiędzy Lipnem a Grudziądzem.

Celem jest takie powiązanie magistrali z Toruniem, aby zapewnić mieszkańcom miasta dogodny dostęp do szybkich połączeń, a jednocześnie zachować atrakcyjny czas przejazdu między Warszawą a Gdańskiem.

Nie wiadomo jeszcze, czy oznacza to przeprowadzenie nowej linii bezpośrednio przez Toruń, czy budowę odpowiedniego połączenia z istniejącą siecią. Nie przesądzono również, jakie znaczenie dla nowej magistrali będzie miała stacja Toruń Główny. Schematy publikowane przez ZSK pokazują kierunki połączeń, a nie dokładne położenie torów.

Dopiero dalsze analizy techniczne, ekonomiczne i środowiskowe umożliwią wskazanie konkretnych wariantów. Ma to szczególne znaczenie dla mieszkańców miejscowości położonych w sąsiedztwie Torunia, którzy będą zainteresowani ewentualnym przebiegiem magistrali przez ich tereny.

Prognozowane czasy przejazdu pokazują skalę planowanych zmian. Według najnowszych analiz Portu Polska z Torunia do Warszawy najszybsze pociągi miałyby docierać w około 75 minut, do Gdańska w 45 minut, do Poznania w 70 minut, a do Bydgoszczy w pół godziny.

Oznaczałoby to zasadniczą zmianę dostępności komunikacyjnej miasta. Warszawa znalazłaby się w zasięgu podróży trwającej niewiele ponad godzinę, a do Trójmiasta można byłoby dotrzeć szybciej niż obecnie do wielu miejscowości w regionie.

Według analiz ZSK średni czas podróży z Torunia do 22 największych polskich miast i aglomeracji miałby skrócić się o około 39 procent.

Należy jednak podkreślić, że są to prognozy oparte na docelowym modelu sieci, a nie czasy wynikające z zatwierdzonego rozkładu jazdy. Ich osiągnięcie zależeć będzie od rzeczywistego przebiegu nowych linii, parametrów technicznych, dostępności taboru i organizacji połączeń.

Ważnym elementem regionalnych planów jest także modernizacja linii kolejowej nr 18 między Bydgoszczą a Toruniem, która ma umożliwić rozwijanie prędkości do 200 km/h.

Plany ZSK przewidują ponadto nową magistralę prowadzącą przez Gniezno, Żnin i Szubin do Bydgoszczy, projektowaną dla prędkości do 250 km/h. Kolejne połączenie ma prowadzić przez Świecie i Grudziądz w kierunku Trójmiasta.

Docelowo oba największe miasta województwa mają tworzyć powiązany system szybkich połączeń, zapewniający dogodny dostęp do głównych magistrali krajowych.

Istotną rolę odegra również Horyzontalny Rozkład Jazdy, czyli koncepcja regularnych, wzajemnie skoordynowanych połączeń dalekobieżnych i regionalnych. Założenia przewidują m.in. częstsze kursowanie pociągów oraz lepsze możliwości przesiadek.

Choć wizja szybkiej magistrali przez Toruń robi wrażenie, znacznie bliższe realizacji są inwestycje na istniejącej sieci kolejowej.

W ramach programu BiT City II przygotowywana jest modernizacja odcinka między stacjami Toruń Główny i Toruń Wschodni, obejmująca m.in. dobudowę drugiego toru pod placem Pokoju Toruńskiego, przebudowę infrastruktury stacyjnej oraz prace przy moście kolejowym.

Centralna Magistrala Kolejowa – Północ znajduje się w grupie inwestycji o wysokim priorytecie realizacji po 2035 roku. Nie ogłoszono jednak konkretnego terminu rozpoczęcia budowy ani planowanej daty uruchomienia połączeń przez Toruń.

Przed inwestorami pozostają kolejne etapy: przygotowanie szczegółowych wariantów, analiz środowiskowych i ekonomicznych, uzyskanie niezbędnych decyzji, opracowanie dokumentacji oraz zapewnienie finansowania.

W skali kraju koszty realizacji całego programu Zintegrowanej Sieci Kolejowej szacowane są na około 610 mld zł, z czego około 410 mld zł ma przypadać na budowę nowych linii, a pozostałe 200 mld zł na modernizację istniejącej infrastruktury. Są to jednak szacunki dotyczące wieloletniego programu krajowego, a nie kwoty już zabezpieczone na jego realizację.

Dla Torunia najważniejsze będzie teraz przejście od schematycznych map do rzeczywistych wariantów przebiegu linii. Dopiero wtedy okaże się, gdzie mogłaby powstać nowa infrastruktura, jakie będzie jej powiązanie z istniejącymi stacjami i w jaki sposób wpłynie na otoczenie. Spotkanie 22 października nie przyniosło jeszcze takich rozstrzygnięć. Potwierdziło natomiast, że zaprezentowana w czerwcu koncepcja włączenia Torunia do Zintegrowanej Sieci Kolejowej pozostaje aktualna, a przygotowania do jej uszczegółowienia mają być kontynuowane.