Toruń ma swój kosmos. Mapa miejsc, w których rodzą się lokalne startupy

Historia zaczyna się w 2005 roku, kiedy Paweł Żywiecki zakłada fundację wspierającą młodych przedsiębiorców dziś znaną jako Fundacja Przedsiębiorczy Toruń. Przez kilka lat działa ona głównie przez Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości, aż w 2013 roku Toruń dostaje coś, czego wcześniej nie miał Business Link, jeden z pierwszych w Polsce hubów stworzonych specjalnie dla startupów. Od stycznia 2014 roku mieści się on w wyremontowanych budynkach dawnych Młynów Toruńskich poprzemysłowy kompleks przeszedł metamorfozę za ponad 14 milionów złotych, z czego blisko 10,8 mln pochodziło z unijnego dofinansowania.

Efekty widać do dziś. W szczytowym okresie w Business Link Toruń działało blisko 60 startupów naraz, co dawało miastu drugie miejsce w kraju pod względem liczby firm w programie, a klienci ocenili toruński oddział jako najlepszy w Polsce pod względem jakości obsługi. Stąd wyszły firmy, które dziś funkcjonują na rynku na poważnie: Wikidot, którego portal ma blisko 1,5 miliona użytkowników na całym świecie, Sybilla Technologies, która w 2014 roku wygrała konkurs Business Mixer i wysłała jednego z założycieli na trzytygodniowy program akceleracyjny do Doliny Krzemowej, czy Cilium Engineering - spółka założona w 2013 roku, która postawiła na komercjalizację technologii kosmicznych wywodzących się z badań naukowych.

We wrześniu 2025 roku miejsce przeszło kolejny rebranding z Toruńskiego Inkubatora Technologicznego na Space Link. Nazwa się zmieniła, funkcja została ta sama - biura prywatne, coworking, sale konferencyjne i dostęp do księgowości oraz obsługi prawnej pod jednym dachem. To wciąż naturalny punkt startowy dla firmy w pierwszych miesiącach działania, kiedy liczy się każda złotówka i każda godzina.

Kiedy pomysł ma już produkt i potrzebuje czegoś więcej niż biurka, trafia zwykle do Toruń Space Labs przy ulicy Łokietka. Obiekt otwarto w marcu 2024 roku, a jego operatorem jest Fundacja Przedsiębiorczy Toruń inwestycję zrealizowała wspólnie z miejską spółką Urbitor oraz Toruńskim Laboratorium Biznesu. To trzykondygnacyjny akcelerator technologiczny połączony korytarzem ze Space Areną, sferycznym namiotem na 150 osób, w którym odbywają się konferencje i wydarzenia branżowe.

Space Labs powstał z myślą o firmach technologicznych, które potrzebują laboratoriów, a nie tylko open space'u - robotyka, technologie satelitarne, druk 3D, telemedycyna. I już ma, konkretnych najemców działa tu wspomniana już Cilium Engineering, która po latach w dawnych młynach przeniosła się na Łokietka i dziś tworzy systemy do detekcji i śledzenia obiektów na orbicie okołoziemskiej. Do Torunia zawitała też wrocławska Lune, działająca w obszarze VR, AR i AI - dowód, że Space Labs przyciąga firmy nie tylko z regionu.

Firmy, które przechodzą z fazy startupu do stabilnego biznesu z własną produkcją, trafiają zwykle na ulicę Włocławską lub Andersa do Toruńskiego Parku Technologicznego, prowadzonego przez Toruńską Agencję Rozwoju Regionalnego. Park działa od 2005 roku i dziś oferuje ponad 15 tysięcy metrów kwadratowych powierzchni biurowej i produkcyjno-technicznej oraz 30 hektarów terenów inwestycyjnych. Korzysta z nich już ponad 100 firm, głównie z branż IT, biotechnologii i odnawialnych źródeł energii.

To tutaj, jeszcze w 2014 roku, podczas konferencji Startup Toruń, park otworzył Exea Smart Space - przestrzeń stworzoną specjalnie z myślą o młodych firmach technologicznych, które chcą rosnąć bliżej nauki i przemysłu niż typowego coworku. Dla wielu toruńskich firm to właśnie ten adres oznacza przejście z etapu "startup" do etapu "firma z halą i zespołem produkcyjnym".

Ostatni punkt na mapie leży przy ulicy Gagarina - to Centrum Przedsiębiorczości Akademickiej i Transferu Technologii UMK, w skrócie CPATT. Centrum powstało w 2021 roku z przekształcenia Akademickiego Inkubatora Przedsiębiorczości UMK i dziś łączy dwie funkcje - inkubatora dla studentów i doktorantów, którzy chcą przejść od pracy naukowej do własnej firmy, oraz centrum transferu technologii, które pomaga komercjalizować wyniki badań.

Efekty tej pracy można policzyć przy uniwersytecie działają dziś 23 spółki spin-off, czyli firmy założone bezpośrednio na bazie badań naukowców i doktorantów UMK. CPATT organizuje też konkurs Copernicus Startup Stars, wyławiający najciekawsze projekty akademickich przedsiębiorców, zanim jeszcze zdążą wyjść poza mury uczelni.

Dawne młyny, akcelerator przy Łokietka, hale na Włocławskiej i laboratoria na Gagarina - cztery różne miejsca, cztery różne etapy rozwoju firmy, ale jeden wspólny mianownik: świadomie budowany, kompletny ekosystem wsparcia, w którym Fundacja Przedsiębiorczy Toruń od dwudziestu lat odgrywa rolę łącznika.

Dla lokalnego przedsiębiorcy oznacza to jedno - nie trzeba wyjeżdżać z miasta, żeby przejść całą drogę od pomysłu na kartce po produkt trafiający na rynek.