Zanim powstała Metropolia Toruńska, był MOF. 9 sierpnia mija ważna rocznica

Był to moment, w którym wcześniejsze deklaracje współpracy zaczęły przyjmować konkretną formę instytucjonalną. Historia MOF Torunia zaczęła się bowiem wcześniej - 18 czerwca 2021 roku. Wtedy przedstawiciele 36 jednostek samorządu terytorialnego podpisali porozumienie, deklarując chęć wspólnego działania na rzecz zrównoważonego i zintegrowanego rozwoju.

Skala przedsięwzięcia od początku była znacząca. W porozumieniu uczestniczyły wszystkie gminy z powiatów aleksandrowskiego, chełmińskiego, golubsko-dobrzyńskiego i toruńskiego, a także sam Toruń.

Nie chodziło więc o kolejną platformę wymiany doświadczeń między sąsiadującymi samorządami. Stawką była możliwość prowadzenia polityki rozwojowej w skali znacznie większej niż granice jednej gminy.

88 mln euro zmieniło perspektywę

Powołanie stowarzyszenia miało także bardzo wymierny wymiar finansowy. Utworzenie formalnego związku ZIT było warunkiem ubiegania się o ponad 88 mln euro środków w ramach nowej perspektywy finansowej Unii Europejskiej. - Utworzenie naszego stowarzyszenia jest warunkiem koniecznym ubiegania się o ponad 88 mln euro wsparcia w ramach ZIT w nowej unijnej perspektywie finansowej. Te środki mają doprowadzić do tego, abyśmy zwiększyli potencjał materialny, a także społeczny naszego obszaru - wyjaśniał wówczas prezydent Torunia Michał Zaleski. Mechanizm Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych miał pozwolić samorządom patrzeć na rozwój szerzej - nie przez pryzmat pojedynczego miasta czy gminy, ale całego funkcjonalnie powiązanego obszaru.

W województwie kujawsko-pomorskim funkcjonowało pięć takich miejskich obszarów funkcjonalnych. Każdy z nich musiał stworzyć formalny związek ZIT. W przypadku Torunia zdecydowano, że będzie nim stowarzyszenie jednostek samorządu terytorialnego. Taką formę współpracy wybrano już w 2021 roku.

Inwestycje nie kończą się na granicy gminy

Znaczenie powołania stowarzyszenia podkreślał również marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Piotr Całbecki. - Dzięki wykorzystaniu wsparcia w ramach ZIT łatwiej będzie zrealizować szereg inwestycji z większym efektem dla mieszkańców całego województwa - mówił marszałek. To zdanie dobrze pokazuje logikę stojącą za całym projektem. Codzienne życie mieszkańców nie mieści się przecież w administracyjnych granicach jednej gminy. Ludzie mieszkają w jednej miejscowości, pracują w drugiej, uczą się w trzeciej, a z usług publicznych korzystają na obszarze całego regionu.

Dlatego jednym z najważniejszych przykładów współpracy wskazywanych już wtedy był transport publiczny. Marszałek apelował jednocześnie do wójtów i burmistrzów zrzeszonych samorządów o dokładną analizę możliwości rozwojowych i przygotowanie przedsięwzięć, które przyniosą korzyści nie tylko pojedynczym gminom, ale całemu obszarowi.

Od MOF do myślenia metropolitalnego

9 sierpnia 2022 roku w Dworze Artusa nie ograniczono się do deklaracji. Przyjęto statut Stowarzyszenia MOF Toruń oraz wybrano jego władze - zarząd i Komisję Rewizyjną.Z dzisiejszej perspektywy tamto spotkanie można traktować jako jeden z istotnych etapów budowania współpracy, która z czasem zaczęła być postrzegana w znacznie szerszej, metropolitalnej skali. MOF był przede wszystkim instrumentem planowania rozwoju i pozyskiwania środków europejskich. Jednocześnie stworzył coś równie ważnego - mechanizm regularnej współpracy kilkudziesięciu samorządów, które wcześniej prowadziły wiele swoich polityk przede wszystkim we własnych granicach.

To właśnie takie procesy tworzą fundament metropolii. Nie jej nazwa, nie pojedyncza uchwała i nie administracyjne wyznaczenie granic, ale wspólne interesy gospodarcze, transportowe, społeczne i infrastrukturalne. Cztery lata po spotkaniu w Dworze Artusa warto więc przypomnieć, że zanim pojęcie Metropolii Toruńskiej na dobre weszło do regionalnej debaty, istniała już struktura, która uczyła samorządy wspólnego działania. 9 sierpnia 2022 roku wykonano jeden z najważniejszych formalnych kroków na tej drodze.

15 grudnia 2025 wystarował nas portal

Mówienie o Toruniu w kategoriach metropolii stało również za decyzją o powołaniu naszego portalu. MetropoliaToruńska.pl nie ma jednak żadnego związku organizacyjnego ani formalnego ze stowarzyszeniem - jest prywatną, biznesową inicjatywą medialną, której celem jest pokazywanie z dziennikarskiej perspektywy rozwoju, potencjału, ale również problemów Torunia i otaczających go samorządów jako jednego obszaru metropolitalnego.