Od Szymborskiej i Grassa do Kąckiej i Seilera. Toruń i Getynga świętują 30 lat Nagrody Lindego

Marcin Zawadzki
Nagroda Lindego 2026 Nagroda Lindego 2026
Źródło zdjęć: © Licencjodawca | Agnieszka Bielecka dla UMT

Dwie literackie Nagrody Nobla wśród pierwszych laureatów, 60 uhonorowanych twórców i trzy dekady polsko-niemieckiej współpracy. W niedzielę, 22 listopada, Toruń będzie gospodarzem jubileuszowej gali Nagrody Miast Partnerskich Torunia i Getyngi im. Samuela Bogumiła Lindego. Tegoroczne wyróżnienia odbiorą Eliza Kącka i Lutz Seiler. Uroczystościom towarzyszyć będą wystawa przypominająca wszystkich laureatów oraz odsłonięcie popiersia patrona nagrody.

Nagroda Lindego należy do najbardziej prestiżowych przedsięwzięć kulturalnych realizowanych wspólnie przez Toruń i jego niemieckie miasto partnerskie – Getyngę. Ustanowiono ją w 1996 roku, aby wyróżniać wybitnych pisarzy polskich i niemieckich, których twórczość sprzyja dialogowi, wzajemnemu zrozumieniu i zbliżeniu obu narodów.

W ciągu trzech dekad jej laureatami zostali najwybitniejsi przedstawiciele europejskiej literatury. Już pierwsza edycja miała wyjątkowy wymiar: w 1996 roku nagrodę otrzymali Wisława Szymborska i Günter Grass. Co ciekawe, polska poetka została uhonorowana w tym samym roku Literacką Nagrodą Nobla, natomiast niemiecki pisarz odebrał Nobla trzy lata później.

Na liście laureatów znaleźli się później m.in. Zbigniew Herbert i Karl Dedecius (1997), Ryszard Kapuściński i Christa Wolf (1999), Sławomir Mrożek i Tankred Dorst (2006), Olga Tokarczuk i Ingo Schulze (2008), Wiesław Myśliwski i Herta Müller (2011) oraz Szczepan Twardoch i Christoph Hein (2019). W ubiegłym roku wyróżniono Jacka Dehnela i Daniela Kehlmanna.

Eliza Kącka i Lutz Seiler – tegoroczni laureaci

W tym roku kapituła postanowiła wyróżnić Elizę Kącką – pisarkę, eseistkę i literaturoznawczynię, absolwentkę filologii polskiej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Autorka zajmuje się zarówno badaniami nad literaturą, jak i twórczością prozatorską. Szczególne uznanie przyniosła jej autobiograficzna książka "Wczoraj byłaś zła na zielono", za którą w 2025 roku otrzymała Nagrodę Literacką Nike oraz Nagrodę Nike Czytelników.

Niemieckim laureatem został Lutz Seiler, urodzony w 1963 roku w Gerze prozaik i poeta, jeden z cenionych współczesnych pisarzy niemieckich. Międzynarodowe uznanie przyniosła mu powieść "Kruso", nagrodzona Niemiecką Nagrodą Książkową w 2014 roku. Jego kolejna powieść "Stern 111" otrzymała w 2020 roku Nagrodę Lipskich Targów Książki. W twórczości Seilera ważne miejsce zajmują pamięć, doświadczenia życia w dawnej NRD oraz przemiany społeczne towarzyszące zjednoczeniu Niemiec.

Każdy z laureatów otrzyma honorowy dyplom, pamiątkowy medal oraz nagrodę finansową w wysokości 5 tysięcy euro.

Wystawa 60 laureatów i nowe popiersie w Toruniu

Jubileuszowe obchody rozpoczną się jeszcze przed wieczorną galą. W niedzielę, 22 listopada, o godz. 13 na Placu 4 Czerwca 1989 roku zostanie otwarta wystawa poświęcona historii Nagrody Lindego. Na 60 planszach przedstawione zostaną sylwetki wszystkich dotychczasowych laureatów – z fotografiami, krótkimi biogramami i wybranymi cytatami.

Około godz. 13.30 przy ulicy Podmurnej, w sąsiedztwie istniejącego już popiersia fotografki Lotte Jacobi, nastąpi odsłonięcie ceramicznego popiersia Samuela Bogumiła Lindego. Jego autorem jest toruński artysta Dariusz Przewięźlikowski.

Kim był Samuel Bogumił Linde?

Patron nagrody urodził się 24 kwietnia 1771 roku w Toruniu. Był językoznawcą, leksykografem, pedagogiem i jednym z najwybitniejszych polskich uczonych przełomu XVIII i XIX wieku.

Jego największym osiągnięciem było opracowanie sześciotomowego "Słownika języka polskiego", wydawanego w latach 1807-1814. Monumentalne dzieło stało się jednym z fundamentów polskiej leksykografii.

Gala w Dworze Artusa i początek literackiego tygodnia

Kulminacją obchodów będzie uroczysta gala w niedzielę, 22 listopada, o godz. 17 w Centrum Kultury Dwór Artusa przy Rynku Staromiejskim.

Dzień później rozpocznie się 32. Toruński Festiwal Książki, który potrwa do 29 listopada. W jego programie znalazły się również spotkania z tegorocznymi laureatami Nagrody Lindego. Eliza Kącka spotka się z czytelnikami w poniedziałek o godz. 19, a Lutz Seiler tego samego dnia o godz. 20.

Jubileusz Nagrody Lindego stanie się symbolicznym wprowadzeniem do tygodnia, podczas którego Toruń ponownie będzie jednym z najważniejszych ośrodków życia literackiego w Polsce.
Wybrane dla Ciebie