Most Zachodni to nie tylko przeprawa. Tak ma wyglądać cała Zachodnia Trasa Mostowa

Najważniejsze, co wynika z koncepcji przedstawionej przez Urząd Miasta Torunia, to skala przedsięwzięcia. Nazwa "Most Zachodni" jest pewnym uproszczeniem. W rzeczywistości przygotowywana jest Zachodnia Trasa Mostowa, czyli cały nowy ciąg drogowy od DK15 na terenie gminy Wielka Nieszawka do zachodniego układu drogowego Torunia. Sam most przez Wisłę będzie miał około 1,26 km, ale cała projektowana obecnie trasa - w zależności od wariantu - 4,725 albo 5,040 km. Około 1,1 km inwestycji znajdzie się na terenie Torunia, a pozostała część na terenie gminy Wielka Nieszawka.

To także fragment większej układanki. Mapa przygotowana przez miasto pokazuje, że od południa trasa ma być powiązana przez DK15 i układ Glinek z budowaną drogą ekspresową S10. Po prawej stronie Wisły dochodzi natomiast do DK80 i rejonu placu Skalskiego, a dalej może łączyć się z kolejnymi etapami Trasy Średnicowej oraz ze Strefą Inwestycyjną Toruń-Zachód. Właśnie dlatego przeprawy nie należy traktować jedynie jako alternatywy dla mostu Piłsudskiego. W zamyśle ma ona stać się zachodnim korytarzem komunikacyjnym łączącym południowe i północno-zachodnie części całego układu drogowego miasta.

Prace są nadal na etapie Studium Techniczno-Ekonomiczno-Środowiskowego - STEŚ. Umowę z firmą Sweco Polska podpisano w październiku 2023 roku, a wartość dokumentacji wynosi 2,98 mln zł. Studium ma odpowiedzieć między innymi na pytania o najlepszy przebieg drogi, konstrukcję mostu, wpływ inwestycji na środowisko i zabudowę, wielkość ruchu oraz koszty. Do dalszych prac pozostawiono dwa warianty trasy i dwa rozwiązania samego mostu.

Pierwszy wariant ma około 4,73 km. Początek przewidziano na skrzyżowaniu Drogi Krajowej nr 15 z ulicą Wodociągową w Małej Nieszawce. W tym miejscu zamiast obecnego skrzyżowania powstałoby rondo turbinowe. Przez pierwszych około 200 metrów nowa droga prowadziłaby śladem ulicy Wodociągowej, a następnie odbijała na północ przez tereny leśne.

Po około 830 m trasa przechodziłaby wiaduktem ponad linią kolejową nr 18 Kutno-Piła Główna. Dalej prowadziłaby przez łąki do DW273. Na około 1,7 km projektanci przewidzieli kolejne rondo turbinowe, poprzez które Zachodnia Trasa Mostowa połączyłaby się z drogą wojewódzką. Potem droga ominęłaby od zachodu osiedle domów przy ul. Majowej. Na około 2,05 km przekroczyłaby Kanał Nieszawski.

Dalej zaczyna się najważniejsza część. Około 3,2 km od DK15 rozpoczynałby się obiekt mostowy. Przeprawa przechodziłaby nie tylko nad samą Wisłą, ale również nad terenami zalewowymi i częścią ogródków działkowych. Po stronie toruńskiej droga schodziłaby z mostu na nasypie i kończyła się przy istniejącym skrzyżowaniu DK80 z Szosą Okrężną w rejonie placu Skalskiego.

Drugi wariant ma 5,04 km i zaczyna się dokładnie w tym samym miejscu – przy DK15 i ulicy Wodociągowej. Pierwszych około 230 metrów również wykorzystuje istniejącą drogę, później jednak trasa kieruje się bardziej na północny wschód. Wiadukt nad linią kolejową znalazłby się około 960 metrów od początku.

Istotna różnica pojawia się przed DW273. Od około 1,67 km droga wykorzystywałaby ślad ul. Poziomkowej, a rondo na skrzyżowaniu z DW273 powstałoby około 1,83 km od DK15. Dalej przez około 320 metrów trasa prowadziłaby równolegle do ulicy Majowej, w pobliżu granicy administracyjnej Torunia, omijając istniejącą zabudowę. Kanał Nieszawski przekraczałaby na około 2,06 km.

Most zaczynałby się później niż w wariancie pierwszym – około 3,53 km od początku drogi. Po przekroczeniu Wisły ten wariant przechodziłby przez tereny ogrodów działkowych i kierował się ku Szosie Bydgoskiej, a następnie do rejonu placu Skalskiego. Oba warianty mają więc te same zasadnicze punkty początkowe i końcowe, ale pomiędzy DK15 a Wisłą przebiegają wyraźnie inaczej.

Także parametry drogi zostały zmienione w stosunku do wcześniejszych założeń. Większość Zachodniej Trasy Mostowej ma być drogą jednojezdniową z jednym pasem w każdym kierunku. Planowane skrzyżowania maja mieć formę rond turbinowych.

Na moście ma znaleźć się także ciąg pieszo-rowerowy połączony z trasami biegnącymi wzdłuż Wisły.

Pierwsza koncepcja zakłada most skrzynkowy o długości około 1,26 km i szerokości około 20,4 m. Nad główną częścią Wisły przewidziano cztery zasadnicze przęsła o długościach 100, 175, 175 i 100 metrów. Konstrukcja ma opierać się na żelbetowych, sprężonych dźwigarach.

Byłaby to konstrukcja znacznie mniej dominująca w panoramie niż wariant łukowy. W materiałach projektantów wariant skrzynkowy pokazano z dwiema podporami w nurcie rzeki. Prezentacja określa go jako korzystniejszy z punktu widzenia ptaków i nietoperzy, ale mniej korzystny pod względem hydrologicznym – są to oceny przedstawione przez projektantów na obecnym etapie analiz, a nie ostateczne rozstrzygnięcia środowiskowe.

Znacznie bardziej charakterystyczna jest druga propozycja. Most łukowy miałby te same około 1,26 km długości i 20,4 m szerokości, ale nad głównym nurtem Wisły powstałyby dwa przęsła łukowe, każde o rozpiętości około 240 metrów. Stalowe łuki osiągałyby około 41 metrów wysokości. W prezentacji całkowitą wysokość konstrukcji określono na 55,9 m.

W tym wariancie w głównym nurcie Wisły przewidziana jest jedna podpora. Projektanci wskazują, że rozwiązanie jest korzystniejsze hydrologicznie, ale ze względu na wysokie łuki wymaga dokładniejszej oceny oddziaływania na ptaki i nietoperze. Jednocześnie sami autorzy koncepcji podkreślają, że byłby to obiekt zdecydowanie silniej zaznaczający się w krajobrazie.

Rozszerzona prezentacja bardzo dobrze pokazuje, dlaczego jest to przedsięwzięcie znacznie bardziej skomplikowane niż budowa samej przeprawy. Na trasie potrzebny będzie duży węzeł przy DK15, wiadukt nad linią kolejową Kutno-Piła Główna, przebudowa układu drogowego przy DW273, przeprawa przez Kanał Nieszawski, sam most przez Wisłę, a następnie nowe połączenia po stronie Torunia.

Co ważne, część trasy na terenie Małej Nieszawki przechodzi przez strefę ochrony pośredniej ujęcia wód podziemnych. W wariancie pierwszym taki odcinek sięga około 1,44 km od początku trasy, a w drugim około 1,58 km. Na części tego obszaru obowiązują jeszcze bardziej restrykcyjne zasady ochrony. Będzie to jeden z istotnych elementów postępowania środowiskowego.

Oba przebiegi ingerują w istniejące zagospodarowanie. Według obecnych, wstępnych danych po stronie Torunia w każdym wariancie inwestycja może dotyczyć jednego budynku mieszkalnego i jednego gospodarczego. Na terenie gminy Wielka Nieszawka w wariancie pierwszym wskazano trzy budynki mieszkalne i dziesięć gospodarczych, natomiast w wariancie drugim dwa mieszkalne i osiem gospodarczych. To właśnie między innymi dla właścicieli nieruchomości, których inwestycja może dotknąć bezpośrednio, zaplanowano osobne spotkanie konsultacyjne.

Wstępne inwentaryzacje pokazują też różnice dotyczące zieleni. Wariant pierwszy może wymagać usunięcia około 993 drzew podlegających obowiązkowi uzyskania zezwolenia i około 290 młodszych drzew, natomiast wariant drugi odpowiednio około 697 i 242. Z kolei powierzchnia krzewów wskazana do usunięcia jest większa w wariancie drugim: 747 m kw. wobec 228 m kw. w pierwszym. Te liczby pochodzą z obecnego etapu koncepcji i mogą się jeszcze zmieniać w toku dalszego projektowania i procedury środowiskowej.

Jednym z najważniejszych argumentów przedstawianych przez miasto są prognozy ruchu. Według modelu wykonanego w ramach prac nad inwestycją w 2030 roku bez Zachodniej Trasy Mostowej przez most Piłsudskiego przejeżdżałoby około 27 950 pojazdów na dobę, a po uruchomieniu nowej przeprawy około 17 tys.

Jeszcze większą zmianę model przewiduje dla 2039 roku: z około 30 600 do około 16 250 pojazdów na dobę. Oznacza to różnicę około 14 350 samochodów. Są to jednak prognozy modelowe, a nie gwarantowany przyszły wynik - zależą między innymi od rozwoju miasta, sieci dróg i rzeczywistych zachowań kierowców.

Podczas prezentacji projektu podawano wstępny szacunek około 650 mln zł za most wraz z całym układem drogowym. Na obecnym etapie należy traktować tę kwotę orientacyjnie. Projekt nie ma jeszcze ostatecznego wariantu, decyzji środowiskowej ani pełnej dokumentacji budowlanej, a miasto podkreśla, że realizacja inwestycji będzie wymagała pozyskania finansowania zewnętrznego.

Nie ma też obecnie wyznaczonej daty rozpoczęcia budowy. Najpierw trzeba zakończyć STEŚ i konsultacje, wybrać wariant, przeprowadzić procedurę środowiskową, uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, przygotować kolejne etapy dokumentacji i zdobyć pieniądze. Raport z obecnych konsultacji ma zostać przygotowany w IV kwartale 2026 roku.

Konsultacje obejmują cztery spotkania

• 22 września o godz. 17.30 w CKU przy Placu św. Katarzyny 8 w Toruniu,
• 23 września o godz. 17.30 w Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II przy ulicy Toruńskiej 64 w Małej Nieszawce,
• 28 września o godz. 17.30 w Gminnym Ośrodku Kultury i Sportu przy ulicy Leśnej 1, 
• 29 września o godz. 17.30 w Centrum Targowym Park przy Szosie Bydgoskiej 3.

Spotkania 28 i 29 września są kierowane szczególnie do osób, których nieruchomości lub ogrody działkowe mogą zostać bezpośrednio objęte inwestycją.

Dopiero po tym etapie i dalszych analizach ma zapaść decyzja, którędy dokładnie pobiegnie Zachodnia Trasa Mostowa oraz czy nad Wisłą powstanie stosunkowo płaski most skrzynkowy, czy znacznie bardziej charakterystyczna konstrukcja z dwoma dużymi łukami.