Jubileusz lokacji zamierzają świętować wspólnie!
Toruń i Chełmno – utworzone 28 grudnia 1233 roku – będą wspólnie świętować swoje 800 urodziny! 17 kwietnia 2026 r. prezydent Torunia Paweł Gulewski i burmistrz Chełmna Mariusz Kędzierski oraz przedstawiciele duchowieństwa, środowiska akademickiego, władz samorządowych województwa i samorządowcy Metropolii Toruńskiej podpisali list intencyjny dotyczący wspólnej organizacji jubileuszu.
Deklarację samorządowców związanych z naszym regionem podpisano na chełmińskim Rynku. Włodarza zapewnili, że ze względu na rangę wydarzenia zwrócą się do władz państwowych z prośbą o włączenie planowanych obchodów do oficjalnego kalendarza na lata 2031-2033.
- Mówimy tu o tzw. podwójnej lokacji - oba miasta zostały bowiem zorganizowane i ulokowane na podstawie tego samego aktu oraz w oparciu o Prawo chełmińskie, i to w tym samym czasie. Chcemy, aby 800-lecie obu miast, a także znaczenie prawa chełmińskiego - na którym lokowano ponad 200 innych miejscowości - miało rangę ogólnopolską – przekonywał prezydent Torunia Paweł Gulewski. - Podpisanie listu intencyjnego to ważny krok - formalnie rozpoczyna ono współpracę i powołuje radę programową obchodów. Od tego momentu przechodzimy do konkretnych działań. Przygotowania trwają już od kilku miesięcy - od lutego prowadzone były rozmowy, ustalano podział kompetencji, zapraszano partnerów, w tym także przedstawicieli diecezji toruńskiej. Dzisiejsze wydarzenie stanowi więc podsumowanie tego etapu i początek intensywnej pracy organizacyjnej. Jeśli chodzi o sam przebieg obchodów, ich szczegółowy kształt dopiero się wyłania. Wiadomo jednak, że będą to wydarzenia różnorodne i rozłożone w czasie. Obejmą zarówno działania wprowadzające do jubileuszu, jak i główne uroczystości.
Sygnatariusze listu chcą również wydać okolicznościwą publikację naukową poświęconą lokowaniu obu miast.
- Myślimy o części naukowej, o stworzeniu publikacji, która uporządkuje i opisze nasze wspólne dzieje. Planujemy także wydarzenia kulturalne. Marzy mi się również coś bardziej swojskiego - żeby rynek i ulica Grudziądzka wypełniły się długimi stołami, przy których ludzie mogliby wspólnie usiąść, porozmawiać i po prostu pobyć razem. Kiełbasa, bigos - może to proste, ale właśnie takie rzeczy najlepiej budują atmosferę wspólnoty – zapewniał burmistrz Chełmna Mariusz Kędzierski.
Pomysł wspólnego uczczenie rocznicy lokacji dwóch miast leżących w granicach Metropolii Toruńskiej to nie tylko ważny dla obu ośrodków i całego regionu jubileusz.
- Oba miasta otrzymały lokację na nowym prawie - Prawie chełmińskim - opracowanym na podstawie wcześniejszych systemów, takich jak Prawo lubeckie czy Prawo magdeburskie. Było ono jednak znacznie korzystniejsze dla mieszkańców, zapewniając im większy zakres samorządności i niezależności gospodarczej. Dlatego mówimy nie tylko o jubileuszu miast, ale również o 800-leciu Prawa chełmińskiego, które później było szeroko rozpowszechniane. Na jego podstawie lokowano ponad 200 miast - na terenach dzisiejszych Kujaw, Mazowsza, Warmii i Mazur, a także Litwy. Warto też pamiętać, że Toruń i Chełmno należą do najstarszych miast lokowanych nad Wisłą, co dodatkowo podkreśla rangę tego wspólnego dziedzictwa – wyjaśnił prof. Krzysztof Mikulski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Sygnatariuszami podpisanego na chełmińskim rynku llistu intencyjnego zostali: Województwo Kujawsko-Pomorskie, reprezentowane przez Marszałka Województwa Piotra Całbeckiego, Diecezja Toruńska, reprezentowana przez Biskupa Józefa Szamockiego, Gmina Miasta Toruń, reprezentowana przez Prezydenta Miasta Torunia Pawła Gulewskiego, Gmina Miasta Chełmno, reprezentowana przez Burmistrza Miasta Chełmno Mariusza Kędzierskiego, Powiat Toruński, reprezentowany przez Starostę Toruńskiego Mirosława Graczyka, Powiat Chełmiński, reprezentowany przez Starostę Chełmińskiego Zdzisława Gamańskiego, Gmina Zławieś Wielka, reprezentowana przez Wójta Gminy Zławieś Wielka Marcina Swaczynę, Gmina Chełmno, reprezentowana przez Wójta Gminy Chełmno Krzysztofa Wypija, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, reprezentowany przez Rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika prof. dr hab. Andrzeja Tretyna, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, reprezentowany przez Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego prof. dr hab. Bernarda Mendlika i Towarzystwo Naukowe w Toruniu, reprezentowane przez prof. dr hab. Andrzeja Radzimińskiego.