W czerwcu rozpocznie się 30. Międzynarodowy Festiwal Nova Muzyka i Architektura. Na inauguracji dwie premiery

Jak z jednego z najsłynniejszych utworów wirtuozowskich na skrzypce solo powstać może duet fortepianowy? Witold Lutosławski odpowiedział, tworząc w 1941 roku aranżację Kaprysu nr 24 Niccolo Paganiniego na dwa fortepiany - docelowo dla siebie i Andrzeja Panufnika, z którym występował w duecie, w klubach nocnych po tym, jak Niemcy zabronili publicznych koncertów. Była to jedyna z dwustu aranżacji, jaka zachowała się po powstaniu warszawskim.

Wiele lat później, na przełomie 1977 i 1978 roku, Lutosławski stworzył nową aranżację dzieła, na fortepian i orkiestrę. W Toruniu utwór Witolda Lutosławskiego Wariacje na temat Paganiniego, wraz z Toruńską Orkiestrą Symfoniczną, 20 czerwca w CKK Jordanki zagra Paweł Wakarecy, finalista XVI Konkursu Chopinowskiego.

20 czerwca po raz pierwszy w historii publicznie wykonany zostanie utwór The Song of Two Rivers: The Vistula, The Neris. Ma on dwie kompozytorki, część The Vistula została napisana przez Magdalenę Cynk, absolwentkę Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy, carillonistkę i pomysłodawczynię festiwalu "Tour de Carillon", natomiast The Neris skomponowała litewska kompozytorka Zita Bruzaite, absolwentka Litewskiej Akademii Muzyki i Teatru, założycielka zespołu Collegium.

Dwuczęściowy, ilustracyjny projekt symfoniczny The Song of Two Rivers powstał jako artystyczny znak współpracy partnerskiej miast Toruń i Kowno oraz ich orkiestr symfonicznych. Ideą utworu jest symboliczne połączenie dwóch rzek – Wisły i Willi – które od wieków kształtują tożsamość kulturową, historyczną i emocjonalną obu regionów.

- Wspólne wykonanie obu części przez orkiestry z Torunia i Kowna podkreśli ideę dialogu, partnerstwa i twórczej wymiany ponad granicami. Projekt stanie się muzycznym mostem łączącym miasta, tradycje i współczesną wrażliwość artystyczną – mówi Magdalena Cynk, kompozytorka i radna miasta Torunia.

Tego samego wieczoru będzie mieć miejsce również inna premiera – poematu symfonicznego Tako rzecze Zaratustra op. 30 Richarda Straussa. Toruńska Orkiestra Symfoniczna wykona go po raz pierwszy w historii. Utwór został skomponowany w 1896 roku, zainspirowany dziełem Fryderyka Nietzschego o tym samym tytule. Posiada jeden z najbardziej rozpoznawalnych początków w historii muzyki – ikoniczny "Wschód słońca". Fragment został wykorzystany w filmie 2001: Odyseja kosmiczna z 1968 roku.

Paweł Majewski, członek redakcji "Kultury Liberalnej", pisał – "Emocje zapisane w Czterech ostatnich pieśniach są ostatecznym destylatem życia uwikłanego w niszczące dramaty kultury i historii, są tym, co pozostaje, kiedy odcedzi się wszystko, co aktualne, wszystko, co osobiste, kiedy spojrzenie na świat staje się spojrzeniem zaświatowym albo sam świat w oczach patrzącego staje się zaświatem – nie tracąc zarazem niczego ze swojej namacalnej realności".

Richard Strauss, latem 1948 roku, na prośbę swojego syna skomponował cztery pieśni (powstał też szkic piątej). Nie on jednak połączył je w cykl, zrobili to wydawcy. Tak powstały Cztery ostatnie pieśni. Kompozytor zmarł rok później, 8 września 1949. W Toruniu pieśni wykona sopranistka Iwona Hossa.

Tak jak Strauss żegnał się swoimi pieśniami, tak my żegnamy sezon 47. i witamy okres Międzynarodowego Festiwalu Nova Muzyka i Architektura, który w tym roku będzie miał swoją jubileuszową, 30. edycję.

Podczas wydarzenia już po raz trzeci wręczone zostaną Muzy TOS-u. Statuetki przyznawane są zazwyczaj mecenasom, partnerom oraz osobom współpracującym z instytucją od wielu lat.

- W 2025 roku Muzy przyznaliśmy w kategoriach: Mecenas, Partner Strategiczny, Biznes, Współpraca i Edukacja – wylicza Sara Watrak, rzeczniczka instytucji. Kto w tym roku otrzyma statuetki? Okaże się 20 czerwca.