Dlaczego wieża toruńskiego Ratusza nie ma hełmu? To efekt wydarzeń sprzed 323 lat

Ratusz Staromiejski to jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Torunia i jeden z największych gotyckich ratuszy ceglanych w Europie. Jego obecny wygląd jest jednak nieco inny niż przed trzema stuleciami. Wszystko za sprawą wydarzeń z jesieni 1703 roku, kiedy miasto znalazło się pod ostrzałem wojsk szwedzkich.

Trwała wielka wojna północna, a Toruń był oblegany przez armię króla Szwecji Karola XII. 24 września 1703 roku Szwedzi rozpoczęli intensywne bombardowanie miasta. Ogień prowadziło co najmniej 30 ciężkich armat i cztery moździerze. Pociski spadały przede wszystkim na centrum Torunia, w okolice Rynku Staromiejskiego.

Pociski zapalające wywołały pożar Ratusza. Spłonęły dachy oraz wnętrza powyżej parteru, a wraz z nimi znaczna część cennego wyposażenia. Runął również wysoki, spiczasty hełm wieży, który przez stulecia był jednym z najbardziej charakterystycznych elementów panoramy Torunia. Uszkodzone zostały także kamienice wokół Rynku, przy ulicach Różanej i Piekary, a w kolejnych dniach ostrzału ucierpiały również inne części miasta.

Bombardowanie trwało, z przerwami, do 9 października. Pięć dni później, 14 października, nastąpiła kapitulacja toruńskiego garnizonu. Miasto wyszło z oblężenia poważnie zniszczone.

Ratusz udało się uratować dzięki temu, że przetrwały jego masywne ceglane mury. Odbudowę prowadzono w latach 1722-1738. Budynek odzyskał funkcje reprezentacyjne i administracyjne, ale nie przywrócono mu wszystkich dawnych ozdób. Przede wszystkim nigdy nie odbudowano wysokiego hełmu wieży, zwieńczonego niegdyś złotą koroną i chorągiewką.

Nie jest to jedyny widoczny ślad wydarzeń sprzed 323 lat. W niższych partiach wieży można jeszcze dostrzec cegły osmalone podczas wielkiego pożaru.

Dziś Ratusz Staromiejski jest główną siedzibą Muzeum Okręgowego w Toruniu, a jego wieża stanowi jeden z najpopularniejszych punktów widokowych w mieście. Niewielu turystów podziwiających z niej panoramę zdaje sobie sprawę, że charakterystyczne, płaskie zwieńczenie wieży przypomina o jednym z najtragiczniejszych epizodów w dziejach Torunia.