Jesteście gotowi na święconkę? Takiej w Toruniu jeszcze nie było!
Toruńska starówka po raz kolejny stanie się miejscem spotkań i kultywowania tradycji. Wszystko za sprawą zaplanowanej na najbliższą sobotę Święconki na Ludowo organizowanej przez Stowarzyszenie FolkON. Jak narodziła się idea tego wydarzenia zdradza Katarzyna Kamińska koordynatorka projektu.
Jak powstał pomysł na zorganizowanie Święconki na Ludowo?
- Ten pomysł zrodził się z naszej ogromnej miłości do rodzimej tradycji oraz z wielkiego marzenia, by wyjść z nią prosto na ulice, do mieszkańców. Jako organizatorzy – Stowarzyszenie FolkON oraz Zespół Pieśni i Tańca "Młody Toruń" - od lat dbamy o to, by folklor był w naszym mieście żywy i wciąż zachwycał. Wielkanoc, a w szczególności tradycja święcenia pokarmów, to moment niezwykle radosny, rodzinny i wspólnotowy. Pomyśleliśmy, że to doskonała okazja, by do tego pięknego miejskiego zwyczaju dodać odrobinę dawnego, ludowego kolorytu. Jednak nasza inicjatywa wynika z jeszcze jednej, głębszej obserwacji. Zwróciliśmy uwagę na to, że w kilku regionach Polski – na przykład u Górali na Podhalu czy u mieszkańców Kurpi – tradycyjne stroje wciąż wiszą w domowych szafach jako naturalny element garderoby. Tam zakłada się je na najważniejsze uroczystości, aby podkreślić powagę i wyjątkowość wydarzenia. U nich strój regionalny to pełnoprawne, odświętne ubranie, a nie "przebranie". Zapragnęliśmy przenieść to wspaniałe podejście na nasz toruński grunt. Żyjemy w dobie postępującego uniwersalizmu, otaczają nas identyczne ubrania z sieciówek, przez co nasza lokalna tożsamość potrafi się zacierać. Chcemy to zmienić! Zależy nam, by folklor wyszedł z ram wyreżyserowanych występów na scenie i na dobre zagościł na naszych ulicach. Pragniemy pokazać, że elementy stroju ludowego możemy pięknie i naturalnie łączyć w naszym codziennym oraz odświętnym ubiorze. Aby nasza kultura nie zginęła i była przekazywana następnym pokoleniom, potrzebujemy takich właśnie pretekstów do odkrywania własnych korzeni. Dlatego gorąco apelujemy i pragniemy, by tego wyjątkowego dnia kobiety i dziewczęta schowały spodnie do szaf i ubrały się w spódnice! Naszym ogromnym marzeniem jest to, aby "Święconka na ludowo" na stałe wpisała się w kalendarz toruńskich tradycji.
Jak zaplanowaliście sobotnie wydarzenie?
Sobotnie wydarzenie zaplanowaliśmy w taki sposób, aby dosłownie każdy mógł do nas dołączyć i poczuć tę wyjątkową, przedświąteczną energię. Zaczynamy o godzinie 11:30 – spotykamy się w dobrze znanym wszystkim punkcie: pod zegarem na rogu ulic Szerokiej i Wielkie Garbary (koło Empiku). To tam uformujemy nasz radosny, wielobarwny korowód. Następnie przejdziemy wspólnie na Rynek Staromiejski. Punktem kulminacyjnym naszej akcji będzie dołączenie o godzinie 12:00 do tradycyjnego, miejskiego święcenia pokarmów z udziałem Księdza Biskupa. Gorąco zapraszamy wszystkich mieszkańców, aby tego dnia zabrali swoje koszyczki i przeszli tę drogę razem z nami. Rzuciliśmy też torunianom małe wyzwanie: zachęcamy, aby dołączając do korowodu, włączyli do swojego ubioru choć jeden akcent ludowy. Może to być piękna chusta w kwiaty, barwna spódnica, haftowana koszula czy nawet drobny detal przy koszyczku, traktując je jako wyraz szacunku dla korzeni i piękny, uroczysty strój na ten wyjątkowy, świąteczny czas.
Naszym ogromnym marzeniem jest to, aby "Święconka na ludowo" na stałe wpisała się w kalendarz toruńskich tradycji.
Kto jest najbardziej zaangażowany w przygotowanie święconki?
Przygotowanie "Święconki na ludowo" to zasługa całej naszej wspaniałej, folkowej rodziny. Fundamentem prac jest ścisła współpraca Stowarzyszenia FolkON oraz Zespołu Pieśni i Tańca "Młody Toruń". Jednak siła tego projektu tkwi w tym, że pracuje nad tym cały zespół – od naszych najmłodszych tancerzy, przez młodzież, aż po naszą dorosłą grupę wokalną. Każdy wnosi coś od siebie: jedni dbają o logistykę korowodu, inni przygotowują detale strojów czy rekwizyty, jeszcze inni zajmują się promocją w mediach społecznościowych. To zaangażowanie jest dla nas najpiękniejszym dowodem na to, że folklor wspaniale łączy pokolenia.
Jak wartości przyświecały wam przy przygotowaniach do święconki?
Przygotowania do "Święconki na ludowo" od samego początku były dla nas czymś znacznie więcej niż tylko logistycznym wyzwaniem – to była przede wszystkim praca u podstaw, której fundamentem jest szacunek do korzeni. Wierzymy, że w dzisiejszym, pędzącym świecie, świadomość własnego pochodzenia jest bezcenna. Dlatego naszym głównym celem jest pielęgnowanie i popularyzacja tradycji ludowych oraz budowanie tożsamości lokalnej wśród mieszkańców Torunia. Kolejną kluczową wartością jest dla nas wspólnota. Nasze wydarzenie ma łączyć: dzieci, młodzież oraz seniorów, którzy są strażnikami tradycji. Wierzymy, że najlepszym spoiwem łączącym pokolenia jest właśnie folklor, który z natury nie lubi samotności, za to kocha być kolorowy, radosny i pełen szczerych emocji. Wspólne wyjście na ulice Torunia to manifestacja jedności i radości, która płynie z bycia częścią czegoś większego. Ogromne znaczenie ma dla nas także autentyczność. Chcemy odczarować współczesne podejście do folkloru. Dążymy do tego, by pokazać, że "ludowość" to sposób bycia, a nie tylko kostium zakładany od święta. Dlatego tak bardzo zależy nam na tym, aby strój regionalny był noszony z dumą, jako naturalny wybór na wyjątkowe okazje, a nie jako przebranie. Promując spódnice zamiast spodni, chcemy przypomnieć o elegancji i szacunku do odświętności, które w dawnej kulturze miały swoje bardzo ważne miejsce. Na koniec, towarzyszy nam przekaz międzypokoleniowy. Czujemy ogromną odpowiedzialność za to, co przekażemy naszym dzieciom. Chcemy, aby w ich pamięci "Święconka na ludowo" zapisała się jako czas pełen barw i rodzinnego ciepła. Wierzymy, że jeśli zakorzenimy w nich miłość do naszych tradycji teraz, to w przyszłości one same staną się ich najlepszymi ambasadorami, chroniąc naszą tożsamość w obliczu postępującej unifikacji świata.
Jak ta inicjatywa wpisuje się w działalność waszego Stowarzyszenia?
- Inicjatywa "Święconka na ludowo" nie jest przypadkowym wydarzeniem, lecz bezpośrednią realizacją najważniejszych celów naszego Stowarzyszenia. Przede wszystkim to dla nas sposób na ożywienie polskiej kultury ludowej – chcemy, by folklor przestał być jedynie scenicznym występem, a stał się żywą częścią tożsamości mieszkańców Torunia. Poprzez zachęcenie torunian do założenia elementów tradycyjnego stroju, nie tylko promujemy nasze regionalne dziedzictwo, ale przede wszystkim rozwijamy świadomość historyczną i poczucie dumy z własnych korzeni. To przedsięwzięcie jest dla nas również formą edukacji. Wierzymy, że kontakt z tradycją w przestrzeni publicznej to najskuteczniejsza lekcja kultury, która pozwala przekazać następnym pokoleniom szacunek do naszych obyczajów. Jednocześnie stawiamy na integrację społeczności lokalnej. Nie chcemy, aby mieszkańcy byli tylko biernymi obserwatorami – poprzez wspólny korowód aktywizujemy dzieci, młodzież i seniorów, budując między nimi więzi i poczucie wspólnoty wokół radosnego, wielkanocnego święta. W swoich działaniach dążymy również do kształtowania nowoczesnego, pozytywnego odbioru kultury ludowej, odczarowując ją i pokazując, że jest ona atrakcyjna oraz pełna elegancji. Wreszcie, "Święconka na ludowo" to nasz wkład w promocję Miasta Torunia oraz całego województwa kujawsko-pomorskiego. Chcemy, aby obraz kolorowego korowodu na tle naszej pięknej Starówki stał się wizytówką Torunia – miasta, które jest nowoczesne, otwarte na świat, a jednocześnie z ogromnym szacunkiem i kreatywnością pielęgnuje swoje tradycje.
Wierzymy, że jeśli zakorzenimy w nich miłość do naszych tradycji teraz, to w przyszłości one same staną się ich najlepszymi ambasadorami, chroniąc naszą tożsamość w obliczu postępującej unifikacji świata
Do kogo kierowana jest ta inicjatywa przede wszystkim?
- Nasza inicjatywa jest kierowana do wszystkich mieszkańców Torunia oraz gości, którzy odwiedzą swoich bliskich na Święta. Przede wszystkim jednak nasze zaproszenie jest skierowane do rodzin. Chcemy, aby to był czas, w którym dzieci uczą się tradycji od rodziców i dziadków, a wspólnie przeżywany obrzęd staje się okazją do międzypokoleniowej więzi. Zależy nam na tym, by "Święconka na ludowo" była okazją do wyjścia z domu również dla młodzieży, dla której folklor może stać się ciekawym, nowym odkryciem, oraz dla seniorów – największych strażników tradycji. Nasza inicjatywa jest dla każdego torunianina, który chce na chwilę zatrzymać się w biegu i poczuć, że w tym dniu tworzymy wspólnie coś pięknego i jednoczącego. Wierzymy, że to właśnie ta otwartość na każdego mieszkańca sprawi, iż nasza tradycja stanie się autentycznie żywa.